Anasayfa Hakkımda Videolar Anlaşmalı Kurumlar    İletişim

Fizikom Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Merkezi

Gonartrozda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon

  1. Diz alt eksteremitede bir ara eklemdir.Anatomik olarak menteşe eklem yapısında olan diz,iki fonksiyonel eklemden meydana gelir.

                  
    1-Patellofemoral eklem
    2-Tibiofemoral eklem
    Mekanik olarak diz,Ekstansiyonda büyük bir stabiliteyi,fleksiyonda ise büyük bir mobiliteye sahiptir.Sabit durma,yürüme, koşma ve düzensiz zeminlerde ayağın uyumu için gereklidir.
    Artiküler kemik yüzleri 3-4 mm kalınlığındaski eklem kıkırdağı ile kaplıdır.Vücudun en kalın eklem kıkırdağı 6 mm ile patellanın artiküler yüzünü kaplayan kıkırdaktır.
    Tibial ve femoral epikondillerin uyumu çok iyi değildir.Ara giren fibrokartilaj yapıdaki menüsküsler ile uyum sağlanır.Menisküsler ayrıca femur ile tibia arasındaki basıncı dağıtmaya esnekliği arttırmaya lübrükasyona yardım eder.
    Kalça ve ayak bileği eklemlerinin kemik konfigürasyonu eklem stabilitesinde önemli bi yer tutmasına karşın dizin kemik konfigürasyonu stabilitesine pek az katkıda bulunur.
    Dizin stabilitesi kemik konfigürasyonundan çok kapsül,bağlar ve kaslarla sağlanır.
    Dizin ekstansiyon elemanları bir makara üzerinde kayan ipe benzetilebilir.Femurun pateller yüzü ve interkondiler girinti derin bir oluk yapar.Patella bu oluk içinde kayar.Fleksiyon-ekstansiyon ve rotasyon sırasında patella tibio üzerinde iki planda hareket eder.Fleksiyon ve ekstansiyonda sagital planda,aksiel rotasyonda frontal planda.

    Patellanın Başlıca 3 Önemli Fonksiyonu Var:
    1- Dizin ön kısmını korumak
    2- Ekstansiyon mekanizmasına destek sağlar ve kuadriseps kas gücünü %30 arttırır.
    3- Diz fleksiyonda iken ekstansör mekanizmanın femur üzerinde kolayca kaymasına yardımcı olur.
    Dizin Bağları
    1- Kolleteral bağlar:Medial ve leteral kolleteral bağlar.
    2- Ön arka çapraz bağlar:
    Femur ekseni ile bacağın ekseni arasında açıklığı dışa bakan 170-175 lik geniş bir açı oluşur.Buna dizin fizyolojik valgusu adı verilir.Dize binen yükler fizyolojik valgusu arttırmaya yöneliktir.Medialkolleteral bağ bunu önler.
    Ön çapraz bağ dizi erkstansiyondan stabilize eder ve hiperekstansiyon ile anormal dış rotasyonu,arka çapraz bağ ise içe rotasyonu önler ve diz fleksiyonuna yardım eder.
    Dizin Kasları
    1- Ekstansör kaslar: kuadriseps femoris bu kasın 4 başı vardır.Rektüs femoris,vastüs medialis,vastüs intermedius ve vastüs leteralis.Kuadriseps başları ortak bir tendonla patellaya ve daha sonrada ligamentum patella ile tibial tüberositaya bağlanır.
    2- Fleksör kaslar: Hemstringler,grasilis,sartorius ve popliteustur,Hemstrinh kaslarında semimembranozus ve semitendinozus medialde,biseps femoris lateraldedir.
    3- Rotatör kaslar: Dizin fleksörleri aynı zamanda rotatorlarıdır.Leteral rotaörler bisepsin kısa başı ve tensor fasia latadır.Dizin medial rotatorları sartorius,semimemranöz,semitendinous,grasilis ve popüteüsdur.
    Fizik Muayene
    İnspeksiyon: Diz muayenesine yürüyüş kontrolü ile başlanır.
    1- Antaljik yürüyüş: Ağrılı dizde basma dönemi kısalmış salınma dönemi uzamıştır.
    2- Abduksiyonla oraklayarak yürüyüş: Spasite veya dizde efüzyon olduğu durumlarda
    3- O ve X bacak (genu valgus ve genu varus)
    4- Kuadriseps zayıflığı veya fleksiyon kontraktörü nedeniyle diz ekstansiyona gelemez: Eliyle dizini ekstansiyona getirmeye çalışır.
    5- Hemstringlerde zayıflık olursa topuk vuruşu kontrolsüz ve sert olarak yapılır

    Palpasyon: Elle tüm yumuşak dokular,bağlar, epikondillerde hassasiyet ve ağrı araştırılır.
    Hareket Açıklığı: Dizin 3 temel hareketi vardır:
    1- Fleksiyon:130-140 derece
    2- Ekstansiyon:0-5 derece
    3- İnternel ve eksternal rotasyon:0-10 derece
    Özel testler:
    1- Patella şoku
    2- Ligamentöz instabilite testleri: Kolleteral bağlar ve çapraz bağlar (çekmece testi)
    3- McMurray testi
    4- Apley’in kompresyon ve distraksiyon testleri
    Diz Ağrısı Nedenleri
    1- Osteoartroz
    2- Patella femoral ağrı sendromu
    3- Mekanik bozukluklar
    Bağ lezyonları
    Meniskus yırtıkları
    4- Artritler
    Romatoid artrit
    Hemofilik artrit
    Piyojenik artrit
    Gut artriti
    Psödogut
    Seronegatif poliartritler           
    5- Periyodik artritik sendromlar
    Behçet hastalığı
    İntermittenthidrartroz
    Palindromik romatizma
    6- Nöropatik artropati
    7- Aseptik nekrozlar
    Osgood-Schlatter hastalığı
    Osteokondritis dissekans
    8- Bursitler
    Prepatellar bursit
    İnfrapatellar bursit
    Anserin bursit
    Baker kisti
    9- Konjenital ve edinsel deformiteler
    Genu valgum
    Genu varum
    Tibial torsiyon
    Tibial varum
    Genu rekurvatum
    10- Sudeck atrofisi
    11- Pigmente villonodüler sinovit
    12- Bel ve kalçadan yayılan ağrılar
    Diz Osteoartrozu
    Diz OA’te en sık tutulan eklemlerden biridir.Dizdeki 3 kompartmandan (medial femoro tibial,leteral femoro tibial ve patello femoral) biri veya daha fazlası tutulabilir. Patellofemoral eklem tutulumu daha fazla ailesel geçişi gösterir ve Heberden nodülleri ile birliktedir.Tibio femoral eklem tutulumu ise daha çok şişmanlarda ve cerrahi girişimi geçirenlerde görülür.


    Semptomlar:
    1- Hareketle artan ağrı
    2- İstirahatle azalan ağrı
    3- Kısa süreli sabah tutukluğu
    4- Eklem hareketleri sırasında krepitasyon
    5- Merdiven çıkma,sandalye oturup kalkma,diz çökme sırasında zorlanması
    Muayene bulguları:
    1- Eklem de hipertrofik görünüm
    2- Krepitasyon
    3- Hafif şiddetde efüzyon ve sinovit
    4- Ekstansiyonda kısıtlanma
    5- Kuadriseps kas atrofisi saptanabilir
    6- Çeşitli deformiteler gelişebilir
    Radyolojik Tetkikler
    1- Direkt radyografi:İki yönlü grafi
    2- MRI
    3- CT
    4- Eklem asprasyonu
    Radyolojik Bulgular:
    1- Medial veya leteral femorotibial kompartmanın birinde eklem aralığında daralma.
    2- Subkondral kemik sklerozu
    3- Osteofitler
    4- Subkondral kemik kistleri
    5- İleri dönemlerde subluksasyon
    Labaratuar Bulguları:
    1- Hematolojik tetkikler
    2- Serolojik tetkikler
    3- Rutin biyokimyasal tetkikler
    OCDBothKneesAP
    OCDBothKneesAPL

    Medial OA
                   

     

     

    pellegrini-stieda hast  kondrokalsinozis1 kondrokalsinozis2

    diskoiddiskoid lat

    Diz Osteoartritinde Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
    1- İstirahat,hasta eğitimi ve diyet
    2- Postürün düzenlenmesi
    3- Elastik bandaj
    4- Baston ve koltuk değneği
    5- Bireysler
    6- Şişmanların zayıflatılması
    7- Egzersiz
    8- Sıcak veya soğuk uygulama
    9- Alçak frekanslı akımlar
    10- Medikal tedavi intraartiküler enjeksiyon
    11- Cerrahi tedavi:  Artroskopi,Osteotomi,artroplasti,artrodez

    Medikal tedavi

    • Parasetamol veya diğer basit analjezikler
    • Antienflamatuvar medikasyon (Coxıb?-Klasik?)
    • Eklem aspirasyonu ve steroid enjeksiyonu
    • Eklem aspirasyonu ve hyaluronan enjeksiyonu
    • Glukuzaminoglikan kapsüller.

    Hastanın rehabilitasyonu sürecinde nelere dikkat edilmelidir ?

    • Hastanın eğitimi,
    • Diyet modifikasyonu,
    • Aktivite modifikasyonu,
    • Yardımcı ortez ve yürüme araçları, ayakkabı modifikasyonları,
    • Egzersiz ve fizik tedavi ajanları

    Diz hastalarına öneriler. ( 10 Emir )

    1. Hareketli kal,
    2. Yürü, ama ağrı sınırına gelmeden dur,
    3. Uzun süre ayakta sabit durma,
    4. Sandalye yüksekliğinden daha alçak yerlere oturma, diz çökme,
    5. Yüksek tuvalet kullan,
    1. Yumuşak tabanlı ayakkabılar kullan, yumuşak zeminde yürü,
    2. Sık merdiven inip çıkma,
    1. Kilonu azalt, ağır yük taşıma,
    2. Gereğinde baston kullan,
    3. Düzenli olarak her gün egzersizlerini uygula

    Hastanın eğitimi:

    • Hastalığın nedenleri,
    • Hastalığın seyri,
    • Uygulanacak tedavi yöntemleri,
    • Basit koruma teknikleri.

    Kilo verme:

    • Yapılan çalışmalarda obez semptomatik hastalarda 5 kg zayıflamanın hastalık progresyonunu % 50 azalttığı bildirilmektedir.
    • Ilımlı, uygulanabilir bir diyet programı !

    Egzersiz ve fizik tedavi:

    • Dinlenme !   Eklemin periyodik dilenmesi
    • Soğuk uygulama !   Cold pack
    • Alçak frekanslı akımlar !   TENS   ES
    • Egzersizler !  Kuadriseps ve hemstring kasları için izometrik progresif  dirençli ve ROM egzersizleri    

     

    Ortez ve yardımcı cihazlar:

    • Karşı ele baston,
    • Ayakkabı ve tabanlık düzenlemeleri,
    • Uygun dizlikler.

    Tedavide sık yapılan yanlışlar:

    • Hastalığın her devresinde aynı tedavinin uygulanması
    • Tüm tedavilerin NSAİ den oluşturulması
    • Yürümeyi tek egzersiz tedavisi şeklinde görme
    • Ergonomik düzenlemeleri göz ardı etme

    OA tedavisinde kullanılan nutrisyonel katkı maddeleri

    • Kondroitin sülfat
    • Glukozamin sülfat
    • SAMe
    • Vit. E
    • Cetyl myristeloat
    • Niacinamide
    • Boron
    • D – Fenilalanin
    • Fish oil ( EPA/DHA )
    • Glukozamin hidroklorid
    • Bovine cartilage
    • Metylsülfonylmethane   MSM

    SONUÇ

    Hastalarda hayat kalitesi ve fonksiyonel açıdan kontrol grubuna göre anlamlı fark bulunmuştur.

 

Bütün videolarımızı Youtube Kanalımızda izlemek için tıklayınız.